Khi nào phòng sạch thực phẩm cần dùng ULPA thay vì HEPA và chi phí chênh lệch ra sao

HEPA và ULPA khác nhau như thế nào trong phòng sạch thực phẩm

Trong hệ thống HVAC của phòng sạch thực phẩm, màng lọc HEPA thường đạt hiệu suất lọc khoảng 99,97 phần trăm đối với hạt có kích thước 0,3 micron. Đây là mức tiêu chuẩn đáp ứng phần lớn nhu cầu kiểm soát bụi mịn và vi sinh trong sản xuất thực phẩm thông thường.

Màng lọc ULPA có hiệu suất cao hơn, có thể đạt 99,999 phần trăm đối với các hạt siêu mịn nhỏ hơn 0,12 micron. Điều này đồng nghĩa với việc ULPA có khả năng giữ lại các hạt nhỏ hơn HEPA, tạo ra môi trường không khí sạch hơn. Tuy nhiên, khả năng lọc càng cao thì trở lực gió càng lớn, kéo theo yêu cầu cao hơn về công suất quạt và cấu hình hệ thống phòng sạch thực phẩm.

>>> Có thể bạn quan tâm: Bàn thao tác phòng sạch thực phẩm khác gì so với bàn inox thông thường

Khi nào phòng sạch thực phẩm cần cân nhắc sử dụng ULPA

Không phải mọi phòng sạch thực phẩm đều cần sử dụng ULPA. Trong các dây chuyền sản xuất thực phẩm đóng gói thông thường, bánh kẹo, nước giải khát hoặc thực phẩm chế biến cơ bản, HEPA hoàn toàn có thể đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh và kiểm soát vi sinh.

ULPA thường được cân nhắc khi phòng sạch thực phẩm phục vụ các sản phẩm có yêu cầu đặc biệt nghiêm ngặt như thực phẩm chức năng dạng bột siêu mịn, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh, sản phẩm y thực phẩm hoặc dây chuyền kết hợp giữa thực phẩm và dược phẩm. Trong những môi trường này, nguy cơ nhiễm chéo vi sinh hoặc bụi siêu mịn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và an toàn sản phẩm.

Ngoài ra, khi doanh nghiệp hướng đến xuất khẩu vào các thị trường có tiêu chuẩn cao, việc sử dụng ULPA trong một số khu vực trọng yếu của phòng sạch thực phẩm có thể tạo lợi thế về hồ sơ kỹ thuật và kiểm định chất lượng.

>>> Có thể bạn quan tâm: Hệ thống HVAC trong phòng sạch thực phẩm quyết định chất lượng sản phẩm ngay từ không khí

Ảnh hưởng của ULPA đến thiết kế hệ thống phòng sạch thực phẩm

Việc thay thế HEPA bằng ULPA không chỉ là thay đổi một tấm lọc. ULPA có mật độ sợi lọc dày hơn nên gây sụt áp lớn hơn trong hệ thống. Điều này buộc hệ thống HVAC trong phòng sạch thực phẩm phải được thiết kế với quạt có công suất cao hơn để duy trì lưu lượng gió và áp suất dương ổn định.

Nếu không tính toán kỹ từ giai đoạn thiết kế, việc lắp ULPA có thể làm giảm hiệu quả tuần hoàn khí, ảnh hưởng đến luồng gió một chiều và làm tăng tiêu thụ điện năng. Vì vậy, khi quyết định sử dụng ULPA, doanh nghiệp cần đánh giá lại toàn bộ cấu hình phòng sạch thực phẩm, bao gồm hệ thống cấp hồi gió, công suất quạt và khả năng chịu tải của thiết bị phòng sạch.

Chi phí chênh lệch giữa HEPA và ULPA trong phòng sạch thực phẩm

Về mặt đầu tư ban đầu, ULPA thường có giá cao hơn HEPA từ 30 đến 50 phần trăm tùy theo kích thước và thương hiệu. Ngoài chi phí màng lọc, doanh nghiệp còn phải tính đến chi phí nâng cấp hệ thống quạt, gia cố kết cấu khung lọc và tăng công suất điều hòa không khí.

Chi phí vận hành cũng là yếu tố cần cân nhắc. Do sụt áp lớn hơn, ULPA làm tăng tiêu thụ điện năng của hệ thống HVAC trong phòng sạch thực phẩm. Thời gian thay thế ULPA có thể ngắn hơn nếu môi trường có tải bụi cao, dẫn đến chi phí bảo trì tăng lên.

Tuy nhiên, nếu xét trên góc độ rủi ro, trong những môi trường yêu cầu kiểm soát vi sinh cực kỳ nghiêm ngặt, chi phí đầu tư cao hơn có thể giúp giảm thiểu nguy cơ thu hồi sản phẩm hoặc tổn thất thương hiệu. Khi đó, ULPA không còn là khoản chi tăng thêm mà trở thành khoản đầu tư bảo vệ giá trị lâu dài.

Phòng sạch thực phẩm không phải lúc nào cũng cần đạt mức lọc cao nhất. Quan trọng hơn là đạt mức phù hợp với đặc thù sản phẩm và tiêu chuẩn thị trường. Trong nhiều trường hợp, giải pháp tối ưu là kết hợp HEPA cho khu vực chung và ULPA cho các điểm kiểm soát trọng yếu như khu vực chiết rót hoặc đóng gói vô trùng.

Việc đánh giá cần dựa trên phân tích rủi ro vi sinh, yêu cầu pháp lý, định hướng thị trường và khả năng đầu tư của doanh nghiệp. Một hệ thống phòng sạch thực phẩm được thiết kế hợp lý sẽ cân bằng giữa hiệu suất lọc, chi phí vận hành và độ bền thiết bị.

Vietnamcleanroom đồng hành tư vấn giải pháp lọc khí tối ưu cho phòng sạch thực phẩm

Để lựa chọn giữa HEPA và ULPA một cách chính xác, doanh nghiệp cần sự tư vấn từ đơn vị am hiểu cả kỹ thuật lẫn đặc thù ngành thực phẩm. Vietnamcleanroom (VCR) là đơn vị chuyên cung cấp thiết bị phòng sạch và giải pháp phòng sạch thực phẩm toàn diện, bao gồm hệ thống HVAC, màng lọc HEPA, ULPA và các thiết bị kiểm soát môi trường.

Với kinh nghiệm triển khai thực tế, Vietnamcleanroom hỗ trợ doanh nghiệp phân tích nhu cầu, thiết kế cấu hình phù hợp và tối ưu chi phí đầu tư. Thay vì lựa chọn theo xu hướng hoặc theo mức lọc cao nhất, VCR giúp doanh nghiệp xây dựng phòng sạch thực phẩm đạt chuẩn, hiệu quả và bền vững trong dài hạn.