Tủ phòng sạch trong phòng sạch thực phẩm giữ vai trò quan trọng trong kiểm soát nhiễm chéo và lưu trữ an toàn

Tủ phòng sạch là thiết bị không thể thiếu trong phòng sạch thực phẩm hiện đại

Trong hệ thống phòng sạch thực phẩm, mỗi chi tiết nội thất đều phải đáp ứng yêu cầu kiểm soát bụi và vi sinh ở mức cao. Không chỉ hệ thống HVAC, màng lọc hay áp suất dương mới ảnh hưởng đến chất lượng môi trường sản xuất, mà ngay cả những thiết bị lưu trữ như tủ phòng sạch cũng đóng vai trò rất quan trọng. Nếu lựa chọn sai loại tủ hoặc thiết kế không phù hợp, nguy cơ tích tụ bụi, phát sinh vi sinh và nhiễm chéo trong phòng sạch thực phẩm sẽ gia tăng đáng kể.

Tủ phòng sạch trong phòng sạch thực phẩm được thiết kế chuyên biệt để lưu trữ dụng cụ, nguyên liệu, trang phục hoặc thiết bị sản xuất trong điều kiện kiểm soát. Bề mặt nhẵn, dễ vệ sinh, không bám bụi và không có khe hở là những tiêu chí cơ bản. Nhờ đó, tủ không trở thành điểm tích tụ vi sinh hay làm gián đoạn luồng khí sạch trong khu vực sản xuất.

>>> Có thể bạn quan tâm: Phòng sạch thực phẩm phục vụ thị trường nội địa và xuất khẩu khác biệt nằm ở đâu

Cấu tạo và vật liệu của tủ phòng sạch phù hợp với phòng sạch thực phẩm

Khác với tủ thông thường trong nhà xưởng, tủ phòng sạch sử dụng vật liệu như inox 304 hoặc thép sơn tĩnh điện chất lượng cao, đảm bảo khả năng chống ăn mòn và chịu được môi trường có độ ẩm cao trong phòng sạch thực phẩm. Các mối hàn được xử lý nhẵn, góc cạnh được bo cong để hạn chế tích tụ bụi và thuận tiện cho việc vệ sinh định kỳ.

Thiết kế của tủ phòng sạch thường tối ưu theo nguyên tắc hạn chế tối đa bề mặt ngang lớn. Trong phòng sạch thực phẩm, những bề mặt phẳng rộng rất dễ trở thành nơi lắng đọng hạt bụi nếu luồng khí không đủ mạnh. Vì vậy, cấu trúc tủ cần phù hợp với thiết kế luồng khí một chiều, không cản trở dòng khí sạch lưu thông.

Ngoài yếu tố vật liệu, khả năng chịu hóa chất tẩy rửa cũng là tiêu chí quan trọng. Trong phòng sạch thực phẩm, quy trình vệ sinh được thực hiện thường xuyên và sử dụng dung dịch khử trùng chuyên dụng. Nếu tủ phòng sạch không đảm bảo độ bền, bề mặt có thể bị ăn mòn, tạo khe nứt và trở thành nguồn tiềm ẩn vi sinh.

>>> Có thể bạn quan tâm: Áp suất phòng sạch thực phẩm và vai trò của hệ thống cấp hồi gió trong chống nhiễm chéo

Vai trò của tủ phòng sạch trong kiểm soát nhiễm chéo phòng sạch thực phẩm

Trong phòng sạch thực phẩm, việc lưu trữ nguyên liệu, dụng cụ và trang phục cần được phân khu rõ ràng. Tủ phòng sạch giúp duy trì sự tách biệt giữa khu vực sạch và khu vực đệm, giữa vật tư đã tiệt trùng và vật tư chưa sử dụng. Điều này góp phần quan trọng trong việc ngăn ngừa nhiễm chéo vi sinh.

Ở khu vực thay đồ, tủ phòng sạch được sử dụng để bảo quản quần áo phòng sạch, mũ, găng tay và giày chuyên dụng. Nếu trang phục không được lưu trữ trong điều kiện phù hợp, bụi và vi sinh từ môi trường bên ngoài có thể bám vào và theo nhân sự xâm nhập vào phòng sạch thực phẩm.

Trong khu vực sản xuất, tủ phòng sạch còn được dùng để lưu trữ dụng cụ cân chia, thiết bị thao tác hoặc linh kiện đóng gói. Việc để các dụng cụ này ngoài môi trường không kiểm soát sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm bẩn bề mặt, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm.

Những rủi ro khi sử dụng tủ không đạt chuẩn trong phòng sạch thực phẩm

Một trong những sai lầm phổ biến là sử dụng tủ inox công nghiệp thông thường cho phòng sạch thực phẩm mà không xem xét đến thiết kế chuyên biệt. Tủ có khe hở lớn, bề mặt thô ráp hoặc chân đế khó vệ sinh sẽ trở thành điểm tích tụ bụi. Khi hệ thống luồng khí hoạt động, bụi từ các vị trí này có thể bị khuấy động và phát tán vào không gian sản xuất.

Ngoài ra, việc bố trí tủ phòng sạch không phù hợp với luồng khí cũng có thể phá vỡ sự ổn định của áp suất dương. Trong phòng sạch thực phẩm, luồng khí phải được tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo không khí sạch di chuyển theo hướng mong muốn. Nếu tủ đặt sai vị trí, dòng khí có thể bị chặn hoặc tạo xoáy, làm giảm hiệu quả kiểm soát hạt bụi.

Về lâu dài, việc sử dụng tủ phòng sạch không đạt chuẩn có thể dẫn đến việc phòng sạch thực phẩm đạt yêu cầu trên giấy tờ nhưng không duy trì được chất lượng thực tế trong vận hành. Điều này đặc biệt rủi ro với doanh nghiệp xuất khẩu hoặc phải trải qua các đợt đánh giá nghiêm ngặt.

Xu hướng thiết kế tủ phòng sạch cho phòng sạch thực phẩm năm 2026

Bước vào năm 2026, xu hướng thiết kế tủ phòng sạch trong phòng sạch thực phẩm đang chuyển sang hướng tối ưu đồng bộ với toàn bộ hệ thống. Thay vì chỉ là thiết bị lưu trữ đơn lẻ, tủ được tích hợp vào thiết kế tổng thể của phòng, đảm bảo không phá vỡ luồng khí và hỗ trợ tối đa quy trình vận hành.

Một số giải pháp mới tập trung vào thiết kế mô đun, cho phép thay đổi cấu hình linh hoạt theo từng giai đoạn mở rộng nhà máy. Điều này đặc biệt phù hợp với các doanh nghiệp thực phẩm chức năng hoặc startup F and B công nghệ cao đang trong quá trình tăng trưởng.

Ngoài ra, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng ngày càng khắt khe cũng thúc đẩy việc gắn mã nhận diện cho từng khu vực lưu trữ trong tủ phòng sạch. Điều này giúp doanh nghiệp quản lý vật tư tốt hơn và giảm rủi ro nhầm lẫn trong phòng sạch thực phẩm.

Để phòng sạch thực phẩm vận hành ổn định và bền vững, mọi thiết bị từ hệ thống lọc không khí đến nội thất lưu trữ đều cần được thiết kế đồng bộ. Tủ phòng sạch không chỉ đơn thuần là nơi chứa đồ mà còn là một phần trong chiến lược kiểm soát nhiễm chéo và duy trì cấp độ sạch.

Vietnamcleanroom (VCR) là đơn vị chuyên cung cấp thiết bị phòng sạch, bao gồm tủ phòng sạch, hệ thống HVAC, thiết bị kiểm soát môi trường và giải pháp đồng bộ cho phòng sạch thực phẩm. Với kinh nghiệm triển khai nhiều dự án thực tế, VCR tư vấn giải pháp phù hợp với từng mô hình sản xuất, đảm bảo sự hài hòa giữa thiết kế, vận hành và chi phí đầu tư.

Lựa chọn đúng tủ phòng sạch và đối tác chuyên nghiệp ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng nền tảng phòng sạch thực phẩm đạt chuẩn, giảm thiểu rủi ro vi sinh và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.