Bài toán bảo trì thiết bị phòng sạch thực phẩm thường bị doanh nghiệp bỏ qua

Thiết bị phòng sạch thực phẩm không xuống cấp ngay nhưng hiệu quả giảm dần theo thời gian

Khác với các thiết bị sản xuất thông thường, thiết bị phòng sạch thực phẩm không hỏng đột ngột mà suy giảm hiệu quả một cách âm thầm. Hệ thống lọc khí có thể vẫn hoạt động, quạt gió vẫn quay, phòng sạch vẫn “có vẻ sạch”, nhưng khả năng kiểm soát bụi mịn và vi sinh đã không còn đạt mức thiết kế ban đầu. Khi màng lọc bị bão hòa, áp suất phòng không ổn định hoặc luồng khí bị rối, nguy cơ nhiễm chéo vi sinh trong phòng sạch thực phẩm sẽ tăng lên đáng kể.

Nhiều doanh nghiệp chỉ phát hiện vấn đề khi sản phẩm bắt đầu không đạt chỉ tiêu vi sinh, thời hạn sử dụng rút ngắn hoặc phải tăng tần suất kiểm nghiệm. Lúc này, chi phí phát sinh đã vượt xa khoản bảo trì định kỳ lẽ ra cần được thực hiện ngay từ đầu.

>>> Có thể bạn quan tâm: Phòng sạch thực phẩm như một tiêu chuẩn mới trong sản xuất protein thực vật

Bảo trì thiết bị phòng sạch thực phẩm thường bị xem là chi phí thay vì đầu tư

Một trong những lý do khiến doanh nghiệp bỏ qua bảo trì là quan niệm cho rằng đây là chi phí không tạo ra giá trị trực tiếp. Trong khi đó, đầu tư bảo trì thiết bị phòng sạch thực phẩm thực chất là khoản đầu tư bảo vệ chất lượng sản phẩm, uy tín thương hiệu và khả năng duy trì tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Khi thiết bị phòng sạch không được bảo trì đúng cách, doanh nghiệp buộc phải bù đắp bằng các biện pháp tốn kém hơn như tăng vệ sinh thủ công, siết chặt kiểm tra đầu ra hoặc thậm chí cải tạo lại phòng sạch. Những chi phí này thường lớn hơn nhiều so với việc duy trì kế hoạch bảo trì bài bản và liên tục.

>>> Có thể bạn quan tâm: Kiểm soát E.coli Salmonella và nấm mốc trong phòng sạch thực phẩm để bảo vệ chất lượng sản phẩm

Hệ thống lọc khí và HVAC là điểm yếu dễ bị bỏ quên nhất

Trong phòng sạch thực phẩm, hệ thống HVAC và màng lọc HEPA hoặc ULPA đóng vai trò trung tâm trong kiểm soát môi trường. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm thiết bị dễ bị bỏ quên trong quá trình bảo trì do nằm khuất trong trần hoặc khu kỹ thuật. Khi màng lọc không được kiểm tra và thay thế đúng chu kỳ, khả năng giữ bụi và vi sinh giảm mạnh, trong khi lưu lượng gió và áp suất phòng bị sai lệch.

Hệ quả là phòng sạch thực phẩm không còn duy trì được trạng thái ổn định, tạo điều kiện cho vi sinh lơ lửng phát tán giữa các khu vực sản xuất. Điều nguy hiểm là hiện tượng này thường không thể nhận biết bằng mắt thường, khiến doanh nghiệp chủ quan cho đến khi xảy ra sự cố chất lượng.

Thiết bị trung chuyển và kiểm soát con người cũng cần được bảo trì định kỳ

Air Shower, Pass Box hay cửa phòng sạch thực phẩm thường được coi là thiết bị phụ trợ, nhưng lại đóng vai trò then chốt trong việc ngăn nhiễm chéo. Khi các thiết bị này không được bảo trì, hiệu quả thổi bụi giảm, khe hở tăng lên hoặc cơ cấu đóng mở không còn kín, toàn bộ hệ thống phòng sạch có thể bị phá vỡ.

Trong nhiều nhà máy, thiết bị vẫn được sử dụng hằng ngày nhưng không có kế hoạch kiểm tra định kỳ, dẫn đến tình trạng phòng sạch thực phẩm hoạt động kém hiệu quả dù đã đầu tư đầy đủ thiết bị ban đầu.

Hậu quả dài hạn khi bỏ qua bảo trì thiết bị phòng sạch thực phẩm

Việc không bảo trì thiết bị phòng sạch thực phẩm không chỉ gây rủi ro trước mắt mà còn ảnh hưởng đến chiến lược phát triển dài hạn của doanh nghiệp. Khi môi trường sản xuất không ổn định, việc mở rộng sản phẩm mới, nâng cấp tiêu chuẩn xuất khẩu hoặc đáp ứng các chứng nhận quốc tế trở nên khó khăn hơn nhiều.

Doanh nghiệp có thể rơi vào vòng lặp xử lý sự cố, cải tạo chắp vá và phát sinh chi phí không kiểm soát. Điều này làm giảm lợi thế cạnh tranh, đặc biệt trong bối cảnh thị trường thực phẩm ngày càng chú trọng đến an toàn, truy xuất nguồn gốc và tính ổn định chất lượng.

Bảo trì thiết bị phòng sạch thực phẩm cần được xem là một phần của hệ thống quản lý chất lượng

Thay vì thực hiện bảo trì một cách bị động, doanh nghiệp cần tích hợp công tác này vào hệ thống quản lý chất lượng tổng thể. Khi thiết bị phòng sạch được kiểm tra, đánh giá và bảo trì định kỳ, phòng sạch thực phẩm mới thực sự phát huy đúng vai trò là nền tảng kiểm soát vi sinh và bảo vệ sản phẩm.

Cách tiếp cận chủ động này giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt chi phí, giảm thiểu rủi ro và duy trì sự ổn định trong suốt vòng đời nhà máy, thay vì chỉ tập trung vào giai đoạn đầu tư ban đầu.

Để giải bài toán bảo trì một cách hiệu quả, doanh nghiệp cần sự đồng hành từ những đơn vị có kinh nghiệm chuyên sâu về phòng sạch thực phẩm và thiết bị phòng sạch. Vietnamcleanroom (VCR) là đơn vị chuyên cung cấp giải pháp tổng thể từ tư vấn, thiết kế, cung cấp thiết bị phòng sạch cho ngành thực phẩm.

Với hiểu biết sâu về đặc thù sản xuất và yêu cầu kiểm soát vi sinh, Vietnamcleanroom giúp doanh nghiệp không chỉ đầu tư đúng thiết bị phòng sạch mà còn duy trì hiệu quả vận hành lâu dài. Việc bảo trì không còn là chi phí phát sinh mà trở thành giải pháp bảo vệ chất lượng, tối ưu chi phí và đảm bảo sự phát triển bền vững cho nhà máy thực phẩm trong tương lai.