Phòng sạch thực phẩm trong chuỗi cung ứng xuất khẩu :Thực trạng và thách thức của doanh nghiệp Việt Nam (Phần 1)

Xuất khẩu thực phẩm Việt Nam và yêu cầu khắt khe về phòng sạch thực phẩm

Việt Nam là quốc gia có lợi thế lớn về nông sản, thủy sản và thực phẩm chế biến, với kim ngạch xuất khẩu hàng năm đạt hàng chục tỷ USD. Đây là cơ hội vàng để doanh nghiệp mở rộng thị trường và nâng cao vị thế thương hiệu Việt trên bản đồ thực phẩm thế giới.

Tuy nhiên, để bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp không chỉ cần sản phẩm ngon, đa dạng mà còn phải chứng minh năng lực đảm bảo vệ sinh và an toàn thực phẩm. Các thị trường lớn như Mỹ, EU, Nhật Bản đặt ra tiêu chuẩn nghiêm ngặt liên quan đến kiểm soát vi sinh, bụi mịn, hơi ẩm và chất lượng môi trường sản xuất. Trong đó, việc áp dụng phòng sạch thực phẩm đạt chuẩn quốc tế trở thành điều kiện bắt buộc. Các quy định như HACCP, ISO 22000, GMP hay FDA đều coi phòng sạch thực phẩm là nền tảng để đảm bảo sản phẩm không nhiễm chéo, giữ được hương vị, màu sắc và kéo dài hạn sử dụng.

Có thể nói, nếu không đầu tư hệ thống phòng sạch thực phẩm đúng chuẩn, doanh nghiệp Việt sẽ khó vượt qua hàng rào kỹ thuật và dễ mất cơ hội xuất khẩu vào những thị trường giá trị cao.

>>> Tìm hiểu thêm về: Quy trình thiết kế và xây dựng phòng sạch thực phẩm

Hệ lụy từ việc không đạt chuẩn phòng sạch thực phẩm

Thực tế đã chứng minh, nhiều doanh nghiệp Việt Nam phải chịu tổn thất nặng nề khi sản phẩm xuất khẩu không đáp ứng các tiêu chuẩn về phòng sạch thực phẩm. Ngành thủy sản từng bị cảnh báo nhiễm khuẩn Salmonella, E.coli, khiến lô hàng bị trả về hoặc thậm chí bị cấm nhập khẩu tạm thời. Với rau củ và trái cây chế biến, dư lượng vi sinh vượt ngưỡng cho phép đã dẫn đến việc hàng hóa bị giữ lại tại cảng hoặc tiêu hủy ngay tại nước nhập khẩu. Ngay cả lĩnh vực đồ uống, nước giải khát cũng gặp rủi ro khi quy trình chiết rót không được thực hiện trong phòng sạch vô trùng, khiến sản phẩm mất an toàn và bị từ chối phân phối.

Những hệ quả này không chỉ dừng lại ở thiệt hại tài chính do trả hàng, thu hồi hay chi phí tái sản xuất, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu. Khi đã bị “đánh dấu đỏ” trên hệ thống kiểm soát quốc tế, việc khôi phục niềm tin của đối tác nhập khẩu sẽ vô cùng khó khăn, thậm chí mất hẳn cơ hội tiếp cận thị trường. Vì vậy, việc đầu tư hệ thống phòng sạch thực phẩm đạt chuẩn quốc tế không còn là lựa chọn, mà là yếu tố sống còn để doanh nghiệp Việt Nam duy trì và mở rộng hoạt động xuất khẩu bền vững.

>>> Tìm hiểu thêm về: Những sai lầm phổ biến khi chọn vật liệu xây dựng phòng sạch thực phẩm

Thách thức lớn của doanh nghiệp Việt trong ứng dụng phòng sạch thực phẩm

Mặc dù tiềm năng xuất khẩu thực phẩm của Việt Nam rất lớn, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn vấp phải những rào cản đáng kể khi tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Trước hết, quy trình sản xuất tại nhiều nhà máy chưa được thiết kế khép kín, khiến nguy cơ nhiễm chéo từ vi sinh, bụi mịn hoặc tạp chất luôn hiện hữu. Việc thiếu đầu tư vào hệ thống phòng sạch thực phẩm đạt chuẩn khiến doanh nghiệp dễ rơi vào tình trạng “chạy theo sự cố”, chỉ xử lý khi sản phẩm bị trả về hoặc bị cảnh báo.

Một vấn đề khác là tâm lý e ngại chi phí đầu tư. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam coi phòng sạch thực phẩm là hạng mục phụ, tập trung chủ yếu vào chất lượng sản phẩm cuối cùng mà bỏ qua yếu tố nền tảng là môi trường sản xuất. Điều này dẫn đến sự thiếu đồng bộ với các tiêu chuẩn quốc tế như HACCP, ISO 22000 hay GMP, vốn yêu cầu khắt khe về kiểm soát môi trường trong từng khâu chế biến, đóng gói. Khi đối tác nước ngoài coi phòng sạch thực phẩm là điều kiện tiên quyết để chấp nhận sản phẩm, thì sự thiếu chuẩn hóa trở thành điểm yếu lớn khiến doanh nghiệp Việt khó nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị xuất khẩu.

>>> Tìm hiểu thêm về: Lợi ích của phòng sạch thực phẩm: Đảm bảo an toàn, nâng cao chất lượng và uy tín doanh nghiệp

Có thể thấy, việc thiếu phòng sạch thực phẩm đạt chuẩn đang là “điểm nghẽn” khiến doanh nghiệp Việt khó bứt phá trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây chính là lý do phần 2 sẽ tập trung phân tích giải pháp phòng sạch thực phẩm cho xuất khẩu và cách VCR đồng hành cùng doanh nghiệp vượt qua rào cản này.